الصالح موسى بن عقبة فإنّها أصحّ المغازى » . « 1 » نيز از مالك نقل شده است كه گفت : « عليكم بمغازى موسى ، فانّه رجل ثقة طلبها على كبر السّن ليقيّد من شهد مع رسول الله ( ص ) و لم يكثّر كما كثّره غيره . » وى مغازى موسى بن عقبه را كه در يك مجلد كوچك بوده خوانده و گفته است كه بيشتر مطالب آن درست است . « 2 » سفيان بن عيينه گفت : شرحبيل بن سعد آگاهترين افراد به مغازى و بدرىها بود ؛ اما به جهت نياز مالىاى كه داشت ، اگر كسى نزدش مىآمد و چيزى به وى نمىداد ، مىترسيد كه او حضور پدرش را در بدر منكر شود . « 3 » يا براى كسانى كه سابقه‌اى در بدر نداشتند ، سابقه مىتراشيد . به همين علت مغازىاش از چشم مردم افتاد . « 4 » ابراهيم بن منذر مىگويد : همين مطلب را براى محمد بن طلحة بن الطويل - كه كسى به مغازى از او آگاهتر نبود - گفتم ؛ او گفت : شرحبيل بن سعد مغازى را مىدانست ، ولى او را متهم كردند به اين كه كسانى را كه در بدر شركت نداشته‌اند ، به عنوان بدرى ذكر كرده است و يا كسانى را كه در جنگ احد كشته نشده‌اند ، يا كسانى را كه در هجرت به حبشه و يا مدينه شركت نداشته‌اند ، به عنوان كشته‌شدگان و يا هجرت كنندگان ذكر كرده است . به اين دليل ، مغازى او از چشم مردم افتاد . وقتى موسى بن عقبه وضع را چنين ديد ، با اين كه سنش زياد بود ، اقدام به نوشتن نام حاضران در بدر و احد و مهاجران حبشه و مدينه كرد و در اين باره چيزى نوشت . « 5 » و اين سبب شد تا مغازى وى اعتبار يابد . مالك بن انس گفت : كسى كه نامش در كتاب موسى بن عقبه آمده ، در بدر حضور داشته و كسى كه نامش در كتاب وى نيست ، در بدر حضور نداشته است . « 6 » ابو بكر بن ابى خيثمه گويد : يحيى بن معين مىگويد : كتاب موسى بن عقبه كه آن را از زهرى روايت كرده ، از صحيح‌ترين كتابها است . « 7 » احمد بن حنبل گويد : « عليكم بمغازي موسى بن عقبة ، فانّه ثقة » ؛ من مغازى موسى را بر ابو نصر فارسى در « مزّه » « 8 » ، قرائت كردم . « 9 »

--> ( 1 ) الجرح و التعديل ، ج 8 ، ص 154 ؛ مزى ، تهذيب الكمال ، ج 18 ، ص 494 . ( 2 ) سير ، ج 6 ، ص 116 ؛ تهذيب الكمال ، ج 18 ، ص 494 . ( 3 ) تهذيب التهذيب ، ج 4 ، ص 282 . ( 4 ) سير ، ج 6 ، ص 116 . ( 5 ) سير ، ج 6 ، ص 116 ؛ تهذيب الكمال ، ج 18 ، ص 494 . ( 6 ) تهذيب الكمال ، ج 18 ، ص 494 . ( 7 ) همان ، ص 495 . ( 8 ) به كسر اوّل و تشديد دوم : « قرية من قرى دمشق » ؛ حموى گفته : « أظنّه عجيبا فانّي لم أعرف له في العربيّه مع كسر الميم » ، ( معجم ما استعجم ، ج 4 ، ص 1222 ؛ ياقوت حموى ، معجم البلدان ، ج 5 ، ص 144 ) ( 9 ) تذكره ، ج 1 ، ص 148 .